Geloven in Tomas

Op 12 april hoorden, of beter gezegd: beleefden, we in Huizinge de Tomascantate. Opnieuw een in meerdere opzichten indrukwekkende combinatie van de teksten van Barbara en de muziek van Kees. De cantate is, op deze manier vormgegeven, een goed samenhangend verhaal. Zoals Barbara in haar toelichting zei kunnen we ons het vermeende ongeloof van Tomas eigenlijk wel voorstellen, en is de cantate een soort rehabilitatie van deze zeer menselijke discipel. Over de uitspraak van Tomas bij de opwekking van Lazarus (‘Laten ook wij maar gaan, om met hem te sterven’), die hier van wezenlijk belang is, had ik kennelijk tot nu toe heen gelezen.
Hoewel het best lastig is om na slechts één uitvoering bijgewoond te hebben daarover iets inhoudelijks te zeggen, zal ik proberen een paar indrukken weer te geven.                                                                                                                                                               Het was een fijne ervaring om Gera met haar zuivere sopraan de Jezus-partij te horen zingen en Jan met zijn stevige bas die van Tomas. Nog niet zo lang geleden zouden denk ik de rollen zijn omgedraaid: Jezus uiteraard gezongen door een bas en de ongelovige Tomas typisch iets voor een vrouwenstem. Het duet, met een fraai voor-, tussen- en naspel, was prachtig; misschien juist ook omdat de bijbel daar niets over zegt? De kunst (van melodie en woord) maakt zoiets mogelijk.
Het mag zichtbaar zijn dat de meeste leden van de cantorij de pensioengerechtigde leeftijd wel hebben bereikt, hoorbaar is dat absoluut niet; in tegendeel: de koorklank is en blijft helder, met een evenwichtige verhouding tussen de stemsoorten. Ook in de a capella gedeelten bleef het koor goed op toon.
De cantorij zingt de bijbelteksten als recitatief. Mede doordat de tekst briljant getoonzet is, dringt deze beter door dan wanneer ze wordt (voor)gelezen. Bijvoorbeeld: als in het eerste recitatief de introductie van de discipelen wordt weergegeven, bereikt de muziek bij de naam Tomas een hoogtepunt en komt deze na Judas Iskariot even tot stilstand. Prachtig! We weten dat Kees een liefhebber is van de fuga, die hij vooral inzet als er een groep mensen aan het woord is. Ook hier laat hij de koorleden muzikaal vluchten en dat doen ze erg goed. In de gevoelige ‘rock-ballad’ over de wanhoop als alles verloren lijkt, komen de woorden van Barbara bijzonder goed tot hun recht.

Bij binnenkomst werden we al verwend met Kees’ interpretatie van het Bach-koraal Aus tiefer Not schrei ich zu dir, waarvan wel gezegd wordt dat Bach hier de kant van de kwetsbare mens kiest. De melodie keert verderop in de cantate terug, ook in het mooie tweedelige slotkoraal, waarvan de slotregel ‘geheeld door uw vertrouwen’ fortissimo werd herhaald, waarna het even stil bleef. 

Dankzij Barbara en Kees zijn de kunstuitingen van tekst en muziek samengevoegd tot een bijzonder geslaagd werk, dat door koor en solisten indrukwekkend prachtig is uitgevoerd. Namens de dankbare toehoorders: ga zo door!

Dick Jalink

De cantatedienst is terug te horen en te zien op YouTube via deze link.