Vorig jaar rond deze tijd waren Caroline en ik als vrijwilligers op de boerderij de Tent of Nations op de Westelijke Jordaanoever. De zondag dat wij een dienst bijwoonden in de kerk waaraan de familie Nassar verbonden is, werd er in onze gemeente gecollecteerd voor de boerderij. Inmiddels staat deze collecte op het jaarrooster van de diaconie. Op verzoek zou ik een stukje schrijven. Een paar weken geleden kreeg ik echter deze brief toegestuurd van Daoed Nassar. Wie kan beter verwoorden hoe de situatie daar is dan hij. Daarom hierbij zijn brief.
Rond onze boerderij zien we de uitbreiding van de uitbreiding van de nederzettingen steeds verder om zich heen grijpen, ook zijn er steeds meer nieuwe tekenen dat de acties van de kolonisten steeds maar verder gaan. De nieuwe ‘outpost’ (een nieuw dorp) waar ze een paar maanden geleden mee zijn begonnen, die direct grenst aan ons hek, breidt zich steeds verder uit, wat bij ons, bewoners van de Tent of Nations druk, onzekerheid, isolatie en angst opwekt. Op dit moment zijn er vier checkpoints tussen onze boerderij en Bethlehem, waardoor onze bewegingsvrijheid wordt belemmerd en de verbindingen met omringende dorpen beperkt worden.
Tientallen jaren hebben we geprobeerd ons grondbezit te beschermen met lange gerechtelijke procedures en andere vreedzame middelen. Al 35 jaar voeren we procedures voor het gerecht, omdat we geloven dat gerechtigheid er voor iedereen zou moeten zijn. Ik denk dat we ieder gerechtelijk pad uitputtend hebben bewandeld; het is pijnlijk om na al die jaren toe te geven dat er voor ons geen rechtsbescherming lijkt te zijn.
We hebben nog geen enkele reactie ontvangen van de militaire autoriteiten over de (her)registratie van onze boerderij. En wat betreft de wegen die de kolonisten illegaal op het terrein dat ons toebehoort hebben aangelegd, daarover staat een zitting bij het militaire gerecht geagendeerd voor 11 november.
Intussen blijven we op Tent of Nations door werken met ons hoofd en met onze handen. Want we geloven dat het bewerken van het land een daad is van hoop en weerstand. We gaan door met het water geven en verzorgen van de jonge aanplant, waarmee we het leven een kans geven zelfs in de moeilijkste omstandigheden. Wij blijven doorgaan met de opbouw van onze boerderij en we werken toe naar een situatie waarbij we volledig onafhankelijk kunnen zijn van de buitenwereld. Elk stuk land dat we ploegen, elk steen die we in de afscheidingsmuur plaatsen en elke boom die we planten, het zijn evenzovele tekens dat we weigeren om op te geven.
Wij zijn gezegend met de aanwezigheid van de internationale vrijwilligers die naar Tent of Nations komen en die niet alleen praktisch meewerken aan het werk op de boerderij, maar ook een beschermend schild vormen. Alleen al in de maand augustus mochten we 41 buitenlandse vrijwilligers verwelkomen uit zes verschillende landen. Die bereidheid om solidair met ons te zijn zien wij als een krachtig signaal dat meeleven niet alleen maar uit woorden bestaat; het drukt iets uit dat we samen beleven.
Wij vragen kerken en geloofsgemeenschappen waar ook ter wereld om niet alleen te bidden voor gerechtigheid en vrede, maar ook daden te stellen op de weg naar gerechtigheid. Gebeden moeten ons ertoe aanzetten verantwoordelijkheid te nemen en in actie te komen. Het verhaal van de Barmhartige Samaritaan herinnert ons er aan dat geloof niet alleen uit woorden en gebeden kan bestaan. De Samaritaan zag niet alleen de gewonde man en bad voor hem om daarna zijn weg te vervolgen. Hij betoonde medeleven dat hem deed handelen. Hij keek om naar de lijdende mens en werd zo de naaste van een mens in nood.
Dit is het soort geloof dat ons moed geeft te spreken waar anderen zwijgen. Wij roepen kerken op om hun profetische stem te verheffen en te gaan staan naast degenen die lijden, en de structuren en de politici uit te dagen die het onrecht laten voortbestaan.
Nu onze zoektocht naar recht moeilijker en moeilijker wordt, is onze oproep om vastbesloten te blijven naast ons staan op onze weg van geweldloos verzet. Dat is niet altijd een gemakkelijke keus, we hebben behoefte aan gebeden, bemoediging, actieve en dure solidariteit van onze vrienden.
U kunt helpen Tent of Nations te beschermen door uw politiek verantwoordelijken te vragen om zinvolle maatregelen te nemen. U kunt het verhaal van onze standvastigheid en hoop verspreiden in uw gemeenten en kerkgenootschappen. En, als u ertoe in staat bent, kunt u naar ons toe komen om vrijwilliger te zijn op onze boerderij.
U bent onze stem en elke stap die u voor ons doet, kan het verschil maken en een stap zijn in de richting van verandering.
Met geloof, liefde en hoop, wees gezegend en Salaam,
Daoud Nassar
Als nawoord nog dit: Munther Isaac, Palestijnse Lutherse predikant in Ramallah was jarenlang predikant in Bethlehem. Afgelopen januari ontmoette hij een delegatie van de PKN. Hij uitte felle kritiek op PKN-secretaris Kees van Ekris die de situatie complex noemde. ‘Complexiteit is in onze context een term geworden om je achter te verschuilen.’ (NRC, 29 juni 2026)
Onze gemeente, en ik dus ook, zijn onderdeel van de PKN. Maar ik weet niet hoe lang ik dit nog kan verdragen.
Mannie Hovenkamp