Aswoensdag 6 maart

Toelichting bij de dienst op Aswoensdag, 6 maart 2019 om zeven uur ’s avonds in de Johannes de Doper kerk in Huizinge. 

Aswoensdag is de naam van de woensdag die de afsluiting vormt van het carnaval en tegelijk de eerste dag is van de 40 dagen tijd, de tijd van bezinning en inkeer op weg naar de lijdensweek en Pasen. Op de avond van deze dag is er dienst in Huizinge. Tijdens deze dienst kunt u desgewenst een ‘askruisje’ ontvangen. Wij grijpen daarmee terug op een vóór – reformatorisch gebruik dat overigens nog leeft in vele katholieke parochies. Voor een toelichting: zie hieronder. 

Ik ben van plan om in de komende avonddienst gebruik te maken van twee symbolische handelingen of rituelen. Allereerst zal ik, als jullie de kerk binnenkomen, jullie een schaal aanbieden met daarin takjes van allerlei bomen en struiken. Je kunt daaruit iets kiezen en dat later aan mij teruggeven. De takjes die ik dan verzamel zullen verbrand worden en de as daarvan zal in de dienst zelf gebruikt worden. Zo wordt dus iets van jouzelf door het vuur teruggebracht tot haar oervorm. Het tweede ritueel bestaat uit het aanraken van een mengsel van olijfolie en de as die over is van wat ik van jullie kreeg. De olie staat voor vreugde en de as voor onze eindigheid. Ik zal die twee dingen mengen waarmee ik uitdruk hoezeer het leven een mengsel is van vreugde en verdriet en dat ons leven eindig is. Daarna zal ik het schaaltje met het mengsel aan jullie laten zien.  Je kunt dan – als je wil – je vinger erin steken, er wat van om je hand smeren of eraan ruiken. Desgewenst wil ik ook wel een beetje ervan op je voorhoofd smeren. Zo beeld je uit dat je die fundamentele eigenschap van je leven aanvaardt. 

Voedselbank

Actie voedselbank 

De diaconie organiseert weer een actie voor de Voedselbank het Hogeland. De Voedselbank het Hogeland verstrekt levensmiddelen aan de armste inwoners uit de huidige gemeenten Winsum, de Marne, Eemsmond, Bedum en een deel van de gemeente Loppersum, zoals Middelstum en Huizinge. In totaal mogen 180 cliënten 1 x per 2 weken producten uitzoeken voor hun gezin bij de voedselbank. Hiervoor is veel voedsel nodig; daarom wordt door vrijwilligers van de voedselbank dagelijks kort houdbare producten bij supermarkten, bakkers en slagers in het verzorgingsgebied opgehaald. Dit is echter niet toereikend. Daarom vragen we langer houdbare producten te doneren. 

Waar vooral behoefte aan bestaat zijn de volgende producten: – melk (houdbaar) – koffiemelk – rijst – pasta – blik- en potgroenten – suiker – wasmiddel 

Natuurlijk kan ook geld worden gedoneerd, dan koopt de voedselbank daar producten voor. 

De diaconie vindt het belangrijk om het werk van de voedselbank te ondersteunen; in januari en februari staat er een mand in de hal van de kerk voor uw praktische gaven. 

Zo lust ik er nog wel één, Kees Steketee!

Zo lust ik er nog wel één

Verzameling columns, door Kees Steketee

Elke week schrijft Kees Steketee een column in de provinciale krant van de PKN Groningen. Op gezette tijden verschijnt er van deze columns een verzamelbundel. Thans is het weer zover. In Zo lust ik er nog wel een zijn alle columns uit 2017 en 2018 opgenomen. Het gaat ver een nieuwjaarsreceptie, racisme, auteursrechten, vrouwen, de kabinetsformatie, gehoorbescherming, een biografisch leven, zegenen of inzegenen, een cartoonwedstrijd, organisten als erfgoed, de democratie, accijns op vliegen, dividendbelasting, studenten, wethouders, het fenomeen #MeToo, en nog veel meer. Met elkaar geven de columns een overzicht van datgene waar we ons de afgelopen twee jaar druk om maakten. Met humor, met ironie, met zelfspot, maar bovenal, als altijd, weer vol verbazing.

Dat alles in een 218 pagina’s tellend boek, te verkrijgen voor € 15,00.

Voor meer informatie, zie: www.keessteketee.nl

Het boek is overigens ook verkrijgbaar bij www.bol.comof de webwinkel van de uitgever: www.bestelmijnboek.nl.

Zo lust ik er nog wel één
Kees Steketee

218 blz.

ISBN 978-94-624-7116-0

Dorpskerkenbeweging

In de Protestantse Kerkbode van 22 december jl. stond een artikel met Jolanda Tuma.

Fuseren, deuren die sluiten, sloten die vallen in het krakende slot. Verstoten, afgedankt, weggepest naar de Stichting Oude Groninger Kerken omdat men niet mee kan komen in een tijdgeest waar de waan naar moderniteiten op grote schermen, in praktische vergaderzalen en een geur van synthetische kussens heerst…. Een stervende kerk weggedragen door dienders ooit gezeteld in een krakende Heerenbank.

Lees over een inspirerende onderstroom die hernieuwde ruimte schenkt, verbinding zoekt -voorzichtig op de tast- met de natuur in een ontluikende lenteknop. Ruimte die een podium biedt voor kunstvormen, cultuur of een akoestische weerklank schenkt voor muzikale inspiratie. Deuren die naar buiten open gaan, de dorpskerk als kloppend hart in levende dorpen…

Dicht bij het paradijs…

Uit: Kerk in Stad, 8 december 2018 – het informatie- en opinieblad van de Protestantse Gemeente Groningen

Gestuurd door Henk van Heuveln, via Peter en Anneke van Heuveln.

De kerk is echt voor het hele dorp (Jolanda Tuma in Trouw d.d. 27-10-2018)

De kerk is er echt voor het hele dorp – gelovig of niet-gelovig

Kerk van Den Hoorn, Texel. © Trouw
OpinieDe dorpskerk is bij uitstek de plek waar mensen samen kunnen komen, betoogt Jolanda Tuma, dorpskerkenambassadeur van de Protestantse Kerk. Of ze nu gelovig zijn of niet-gelovig.

Theologie is er niet alleen voor de gelovigen, maar voor de hele samenleving. Het zijn de woorden van Addy van der Woerd (26), één van de genomineerden voor de Jonge Theoloog des Vaderlands. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zou Addy behoren tot de meerderheid van niet-religieuzen. Hij geeft namelijk aan niet te behoren bij een kerkgenootschap.

Als dorpskerkambassadeur ben ik ontzettend blij met zijn woorden en zou vanuit mijn functie willen zeggen: ‘De dorpskerk is er niet alleen voor de gelovigen, maar voor de hele samenleving’.

Het is alsof we leven op de grens van vroeger en later. Nederland heeft de veren van de verzuiling allang van zich afgeschud, maar het CBS hanteert deze veren nog steeds om de bevolking te bevragen en een conclusie te trekken: het aantal ‘religieuzen’ is in de minderheid! In de tussentijd is er een generatie opgegroeid die vaak heel bewust bezig is met religie en zingeving, maar dit niet meer verbindt met een traditionele geloofsgemeenschap.

De dorpskerk staat bij uitstek op die grens van vroeger en later. Enerzijds is er de vaak kleine geloofsgemeenschap die de eeuwenoude liturgie gaande houdt, maar het vaak moeilijk vindt om aan te sluiten bij de ‘jeugd van tegenwoordig’, anderzijds is er de betrokkenheid van de hele dorpsgemeenschap bij dat unieke gebouw in het dorp. Nu kunnen we wachten tot het CBS concludeert dat de ‘religieuzen’ niet meer te vinden zijn, maar dat kan nog wel even duren.

‘Monnikenwerk’

Kunnen we in de tussentijd niet gewoon de deuren openzetten en met elkaar in gesprek gaan? Niet over de vraag hoe als geloofsgemeenschap te overleven, maar over de vraag wat ons bindt als dorpsgemeenschap en hoe de kerk als instituut, als gebouw en als inspiratiebron hierin een rol speelt.

Ga nu eens niet tegenover elkaar staan als ‘gelovigen’ en ‘niet-gelovigen’ maar ga als dorpsbewoners aan tafel zitten en bevraag elkaar eens op wat je bezighoudt, wat je inspireert.

In de afgelopen jaren heb ik gezien wat er gebeurt als je de deuren van de dorpskerk opent en mensen aan tafel vraagt. Eén fantastisch voorbeeld kwam voort uit de vraag van een kunstenaar uit het dorp: “Kunnen we op een aantal woensdagen de kerken als atelier gebruiken? Als tegenprestatie zetten we de deuren in de avonduren open, zodat mensen binnen kunnen komen.” Het project kreeg de titel ‘Monnikenwerk’.

Eén van de kunstenaars, Anjet van Linge, zette een grote steen in de kerk met de woorden ‘Kyrie eleison’. Eén voor één hakte ze de letters uit. Monnikenwerk. ’s Avonds kwamen mensen de kerk binnen, zagen de steen en werden onmiddellijk aan het denken gezet door die eeuwenoude woorden. Ze werden ontroerd, vielen stil en gingen met elkaar in gesprek over wat ontferming betekent in het eigen leven. ‘Nee, ik heb niets met geloof, maar die woorden…’

De Dorpskerkenbeweging zoekt naar verbinding tussen kerk en dorp, zet tafels neer en nodigt mensen uit om in gesprek te gaan over de kerk in het dorp en welke betekenis die heeft in je leven. De dorpskernenbeweging zoekt daarmee naar een nieuwe taal, nieuwe woorden, nieuwe wegen waarbij het niet gaat om de hokjes ‘gelovig of ‘niet-gelovig’, maar om de kwaliteit van leven in het dorp en op het platteland.

Graag nodig ik de jonge theologen uit om aan dit gesprek deel te nemen. Maar ook nodig ik graag mensen uit die al lang en breed de kerk hebben verlaten. Stop nu eens met schoppen tegen die zuilen die allang zijn omgevallen, maar vertel wat jou als (volgens het CBS) ‘niet-religieuze’ beweegt, wat jou inspireert. Misschien hebben we daar als ‘religieuzen’ wel meer aan dan de preek op zondagmorgen.

Jolanda Tuma

 

Ga niet tegenover elkaar staan als ‘gelovigen’ en ‘niet-ge­lo­vi­gen’ maar ga als dorpsbewoners aan tafel zitten

 

 

Lees ook: Religie, wat is dat eigenlijk?

Hoe religieus is Nederland? En: wat is religie eigenlijk? Deze vragen zoemen rond sinds het CBS deze week meldde dat er voor het eerst minder religieuzen dan niet-religieuzen in Nederland zijn: 49,3 versus 50,7 procent. Er kwam kritiek, omdat het CBS religiositeit en kerkelijkheid aan elkaar verbindt. Want zijn we niet toe aan een nieuwe definitie van religie? We vroegen het aan vijf experts.

 

Jolanda Tuma Dorpskerkambassadeur

Hoe is er ruimte voor vernieuwing van geloof en organisatie, passend bij de schaalgrootte en dynamiek van de dorpskerk, zonder de ogen te sluiten voor de gevolgen van krimp?
De landelijk Protestantse Kerk Nederland (PKN) heeft een dorpskerkenbeweging in het leven geroepen om specifieke aandacht te geven aan de kansen en uitdagingen die kerk-zijn in een plattelandscontext met zich meebrengt. In dat kader heeft de PKN drie dorpskerkambassadeurs benoemd: voor Zuid-, Midden- en Noord-Nederland.
Als dorpskerkambassadeur voor Noord-Nederland is Jolanda Tuma, een van onze voorgangers, benoemd.

Gefeliciteerd Jolanda, deze mantel zit je als gegoten!

Bouwen en bewaren

Bouwen en bewaren 

Werkzaamheden in en om de kerk 

Voor medio 2019 staat een aanzienlijk aantal werkzaamheden aan onze kerk op het programma. 

In de eerste plaats het herstel van de aardbevingsschade. Die bestaat hoofdzakelijk uit scheuren in het pleisterwerk van de gewelven, en mogelijk ook in de gewelven zelf. Het herstel daarvan lijkt op zich niet ingewikkeld, maar is wel tijdrovend en er zijn nogal wat bijkomende werkzaamheden: steigerbouw, afdekken/inpakken van het koorhek, de preekstoel, de banken, de orgels en de vleugel. We hebben voor de begeleiding van en het toezicht op dit werk de hulp ingeroepen van een restauratie-architect. We hebben als kerkenraad besloten om het bedrag dat door de NAM voor dit werk is aangeboden, te accepteren. De verwachting is dat het werk binnen dit bedrag kan worden uitgevoerd. 

We zijn van plan om in 2019 alle onderhoudswerkzaamheden waarvoor door de overheid een meerjarige monumenten-subsidie is toegekend, gecombineerd met het herstel van de aardbevingsschade te laten uitvoeren. Het gaat daarbij onder meer om buiten- en binnenschilderwerk, het aanpassen van de dakbedekking, reparatie van glas-in-lood en een aantal andere kleinere zaken. 

De aannemer schat in dat het totale werk een week of tien in beslag zal nemen. We denken vooralsnog aan de weken vanaf half april. Voor die periode moeten we dus naar vervangende kerkruimte omzien. Dat kan misschien in de Andreaskerk in Westeremden of de Hippolytuskerk in Middelstum. 

De oliegestookte cv-installatie van de kerk is binnen afzienbare tijd aan vervanging toe. We zijn ons hierover aan het oriënteren, maar duidelijk is wel dat we op elektriciteit moeten overschakelen. Op welke manier, is nog onduidelijk. We laten ons hierover adviseren, en we gaan ook kijken bij andere kerken. Als het kan, willen we dit combineren met het herstel- en onderhoudswerk in 2019. Dit geldt ook voor de aanvulling van de verlichting. 

Onlangs is de kerkboerderij door de gemeente Loppersum aangewezen als karakteristiek pand. In het kader van het ‘versterken van risicovolle bouwelementen’, zoals dat wordt genoemd, moeten de schoorstenen en schoorsteenkanalen worden vervangen. Het Centrum Veilig Wonen heeft dit nu weer opgepakt en we gaan met hen en met de bewoners in overleg. 

Namens de Kerkrentmeesters, Dick Jalink