Restauratie kerk

Op dinsdag 11 juni 2019 wordt er begonnen met de restauratie aan de buitenkant van de kerk. Hiervoor worden steigers buiten de kerk geplaatst. Tijdens deze periode kunnen we gewoon de kerk blijven gebruiken.
Na de bouwvak zal begonnen worden met de binnenkant van de kerk; er komen steigers in de kerk en de orgels worden ingepakt. Daarna kan de specialistische restauratie stukadoor aan het werk met de scheuren aan de bovenkant. In deze periode zal ook de consistorie opnieuw worden geschilderd (op de traditionele wijze).
Dan zullen we natuurlijk moeten uitwijken. Zoals eerder aangekondigd, zullen we voor het houden van de kerkdiensten (en ook voor andere activiteiten, zoals de gemeentezondag op 1 september) tijdelijk onderdak vinden in Melkema.
De planning is dat we op zondag 25 augustus voor het eerst kerken in Melkema. Daarvoor moet er natuurlijk nog het een en ander gebeuren (schoonmaken en verhuizen) waarvoor we een beroep op uw medewerking zullen doen. We houden u op de hoogte!

Groene kerk

Eigenlijk zijn de thema’s natuur en duurzaamheid altijd aanwezig in Huizinge.

Alleen al in het wandelingetje naar de kerk en het uitzicht vanaf de wierde, maar ook in de diensten: in onze liederen, gebeden en preken.

En door de week net zo goed in ons genieten van het buitenzijn, in onze bezorgdheid om de aarde. En in onze pogingen om niet meer schade aan te richten dan we kunnen helpen. 

Maar het is misschien tijd om als gemeenschap onze liefde voor en zorg om de natuur wat explicieter te maken. Vandaar dat we in onze winteractiviteiten meer aandacht besteden aan groene onderwerpen. En dat we als kerkenraad proberen om het onderwerp ‘groene kerk’ permanent op de agenda te houden. Zo zijn we op zoek naar milieuvriendelijker printpapier en biologische avondmaal wijn, en morgen we ons straks gelukkig prijzen met eigen groene stroom. Maar suggesties van u, gemeenteleden en andere betrokkenen, blijven steeds zeer welkom!

Mocht u zich willen verdiepen in de theologische aspecten en achtergronden van een ‘groen geloof’, dan kan ik u een pas verschenen boek aanbevelen. Het heet ‘Groene theologie’ en is geschreven door Trees van Montfoort. http://www.skandalon.nl/shop/theologie-cultuur/483-groene-theologie.html

Helder, overzichtelijk, niet vooringenomen, wel genuanceerd; een leesbaar overzicht van de stand van zaken op dit gebied. 

Haar punt is: praktische, groene maatregelen worden al door veel kerken genomen, maar een theologische doordenking van onze plaats in de schepping ontbreekt nog vaak. Duurzaamheid is meer dan ‘een aspect’ van theologie, het vraagt een verandering in onze gehele manier van geloven. En andersom zijn theologie en geloof ook relevant voor ons maatschappelijke streven naar duurzaamheid.

Dus: op naar een nog groenere Johannes de Dopergemeente!

Barbara de Beaufort

De mens is geest

Boekbespreking

Geboorteaankondigingen zijn schaars in de kerk tegenwoordig, maar nu hebben we er in Huizinge toch een. Het gaat hier om het boek van ons medegemeentelid Andries Visser over Kierkegaard. Samen met Lineke Buijs vertaalt hij al jaren teksten van Kierkegaard.  En zij organiseren kringen waar Kierkegaards werk centraal staat.

Dit boek van Andries heet: De Mens is geest; Kierkegaards humanisme. En het is een mooi boek. Ik ben het aan het lezen en doe daar lekker lang over, elke dag een stukje. Want dit boek wil je aan het denken zetten. Over de “eenvoudige” dingen van het leven, over tijd, jezelf, lichaam, kortom over al die dingen die je wel denkt te kennen, totdat je erover nadenkt.

Het is geen academisch boek. Je raakt via Andries in gesprek met Kierkegaard over wat het leven is en vooral:  wie je zelf bent. Prachtige fragmenten uit brieven en geschriften helpen daarbij.  Moeilijk teksten, dat wel. Want Kierkegaard dacht vanuit die heel ingewikkelde filosofie van de 19e eeuw waar hij uit weg probeerde te komen, maar hij spreekt toch ook nog wel vaak die taal. En daarbij was hij ook nogal een ingewikkeld mens.

Maar Andries zet al zijn didactische gaven in om ons in contact met die teksten te brengen en zo met waar die teksten eigenlijk over gaan: het leven. Ik ben hem daar zeer erkentelijk voor en ga voorlopig nog wel even door met iedere dag een stukje. Om met een van de talloze aliassen die Kierkegaard in zijn boeken gebruikt,  Vigilius Haufiensis, te spreken: “Ik heb geen behoefte allerlei nieuwigheden te ontdekken, maar wel is het mijn vreugde en mijn meest geliefde bezigheid om na te denken over wat heel eenvoudig is.

Just van Es

Pasen 2019

Van donker naar licht….

Het was weer een bijzondere ervaring de paascyclus, met als mystiek hoogtepunt de Stille Zaterdagavond.
Het licht dat uitgaat en de nieuwe paaskaars die binnengedragen wordt.

Barbara de Beaufort herinnert zich de eerste keer dat de Stille Zaterdag in deze liturgie werd uitgevoerd. Dat was in 2012.

….Weet nog wel dat de bedoeling was dat ieder na het aansteken van het licht op zaterdagavond een rondje om de kerk zou maken en dan zingend naar huis zou gaan, maar dat gebeurde niet, iedereen kwam de kerk weer in en we bleven maar zingen, voorwaar een bijzondere paaservaring. 

Elk jaar zijn er ook gasten die de hele cyclus in Huizinge meemaken.  Eén van de bezoekers stuurde een verslag van zijn ervaringen naar Barbara. Ik citeer een passage in het verslag over de stille zaterdag.

……Indrukwekkende uitbeeldingen: het kruis op het graf met lichtjes en bloemen daarbij. En de Paaswake: onvergetelijk, mooie goedgekozen liederen, prachtige zang van Gera en orgelspel van Kees en ook het koor heel mooi en intens gezongen. En dan het slot: dit vergeet ik mijn leven niet meer. Als alles duister is: eerst het vormen van een “erehaag van licht” in de kerk, waar we vervolgens al zingend doorheen naar buiten trokken, de donkere nacht in. Helaas woeien onze kaarsjes snel uit. (Maar ja, we weten dat het licht kwetsbaar is!) En dan zingend de kerk (met die prachtige oude stenen die al zoveel hebben beleefd) rond, over het kerkhof, krachtig begeleid door Kees. Wat sprekend en indrukwekkend.

En Marjoleine de Vos schreef erover in haar wekelijks column in de NRC:
In de paasnacht liepen om de dorpskerk mensen met kaarsen, ze zongen: „Als alles duister is, ontsteek dan een lichtend vuur dat nooit meer dooft” en het was alles wat de mensen zo vertederend maakt: mooi als ritueel, belachelijk ook, want iemand liep in het donker tegen een grafsteen op, de kaarsen van het vuur dat nooit meer dooft woeien meteen uit, maar die ijle, soms wat onvaste stemmen in de nacht die tóch beweren dat ze uit het duister, hoe diep ook, naar het licht zullen gaan – ja. Zie de mens. „Daar staan hy nou.”

Wat een rijkdom!

Grote schoonmaak Melkema

Wegens de toen nog aanstaande verhuizing kwam op zaterdag 13 april een twintigtal met kopstubbers, vegers, dweilen, emmers en appeltaart toegeruste gemeenteleden naar de plaats Melkema om schoon te maken. Het enthousiasme was groot en het plezier niet minder, al was het even lastig om de juiste taakverdeling te vinden: soms werd er al gedweild voordat er was geveegd, maar het omgekeerde kwam gelukkig ook voor.

De foto’s spreken voor zich. Jan Willem en Arie Jan zijn nog op het dak geklommen om de bovenlichten te wassen, en dat werkte zeer verhelderend. Binnen de twee uur lagen de schuur, de toiletruimtes en de garderobe er kraakhelder bij. Jammer dat de bouwwerkzaamheden moesten worden uitgesteld. Maar het was erg gezellig en na de zomer krijgen we een herkansing. Een vlinder houdt tot dan de wacht.

Uitstel restauratie kerk

Zoals bij de meesten van u al wel bekend hebben we de werkzaamheden aan de kerk moeten uitstellen. De reden daarvoor is dat de restauratie-stukadoor, die de scheuren in het pleisterwerk van de gewelven gaat herstellen, niet tijdig beschikbaar is omdat zijn werkzaamheden in een andere monumentale kerk zijn uitgelopen. Voor dit werk heb je een ervaren specialist nodig, en die zijn er maar weinig. Het lukt hierdoor niet om de werkzaamheden vóór de bouwvak te laten uitvoeren, zoals we hadden gewild. Binnenkort overleggen we met de architect en de aannemer over de verdere gang van zaken. Het streven is om meteen na de bouwvak te beginnen met het werk binnen de kerk. De overige werkzaamheden kunnen mogelijk eerder worden uitgevoerd.
We houden u op de hoogte.
Voorlopig zijn de kerkdiensten en de koorrepetities dus nog in onze vertrouwde Johannes de Doperkerk.

Ik geloof in de menselijke maat

‘Dorpskerken Noorden dragen bij aan de leefbaarheid’

Het kerkje van Huizinge. Foto Archief /Jan Willem van Vliet – Overpeinzing van Jolanda Tuma in DvhN, 21-03-2019

Politici spreken kiezers niet aan als mens. Dat gebeurt wel in onze dorpskerken, waar de bezoekers elkaar kennen en zorg dragen voor elkaar.

‘Als we allemaal een uurtje eerder zouden gaan slapen, hadden we veel milieumaatregelen niet nodig’ hoor ik hem zeggen. Het is zondagmorgen en we staan in het piepkleine keukentje van de kerk van Huizinge, bekend van ‘de beving van 2012’ die de aardbevingsproblematiek in een stroomversnelling bracht. We wassen de koffiekopjes af van de kerkgangers, hij wast, ik droog. De kerk van Huizinge, het is een plek waar ik heel graag kom, als kerkganger, als voorganger, als muzikant, maar bovenal als mens. Het is een plek waar mensen elkaar elke zondag ontmoeten, waar mensen elkaar bij naam kennen, waar mensen welkom zijn, en waar we worden aangesproken met die woorden uit Genesis: ‘Mens, waar ben je?!’

‘Als we allemaal een uurtje eerder zouden gaan slapen…’ Het blijft doorsudderen in mijn hoofd. Het zijn zulke eenvoudige woorden, maar zo waar. Net zo eenvoudig en waar als die andere woorden: ‘Als je de bodem leegpompt, dan is het gevolg dat er iets met die bodem zal gebeuren. Dat snapt toch ieder kind.’

Het is verkiezingstijd en hoewel het om provinciale verkiezingen gaat, zijn het zoals altijd de landelijke coryfeeën die in de media over elkaar heen buitelen in de strijd om stemmen. De gesprekken worden beheerst door het thema klimaat. Ik volg het tumult aan de welbekende tafels in de uurtjes dat ik eigenlijk had moeten slapen, maar kan het toch niet laten om te horen hoe onze politieke leiders denken over dit zo belangrijke thema. Wat me dan vooral opvalt, is dat ik helemaal niet wordt aangesproken als mens. Het klimaat gaat niet over mij, maar over de CO2-taks, over de driehonderd grootste bedrijven, over de economie die nog harder moet draaien. Ja, ik mag een elektrische auto aanschaffen en een warmtepomp, mocht ik daar ooit het budget voor bij elkaar hebben geschraapt; en als ik maar op de juiste partijen stem zullen we als doekje voor het bloeden op onze bankrekening zien dat de energieprijzen zullen dalen: stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw. De heren in Den Haag waken over je. Ga nu maar lekker slapen. De materie is zo complex daar kunnen alleen echte experts iets over zeggen.

En ik val inderdaad in slaap, op de bank, in mijn huis vol scheuren in Noord-Groningen, terwijl de coryfeeën verder bekvechten over zaken die niets met mij te maken lijken te hebben. De vraag ‘mens, waar ben je?!’ wordt door hen niet meer gesteld. Hoe anders is dat op de zondagmorgen in die fantastisch mooie kerk in Huizinge. En niet alleen daar. Als dorpskerkambassadeur voor Noord-Nederland kom ik tegenwoordig in allerlei dorpen in Groningen, Drenthe, Friesland en Noord-Holland en ontmoet daar mensen die samen zorg dragen voor hun kerk en voor hun dorp. De dorpskerkenbeweging van de Protestantse Kerk in Nederland is een half jaar geleden in het leven geroepen om kerken te motiveren om haar rol in de leefbaarheid van de dorpen serieus te nemen, om te kijken wat de kerk aan boord heeft en hoe dit ook ten dienste kan staan van de gehele gemeenschap. En wat we nu ontdekken is dat die beweging natuurlijk al lang gaande was. Op allerlei manieren verzetten mensen op de eigen vierkante meter onvoorstelbaar veel werk in de zorg voor de ander (diaconaat), de zorg voor de ziel (pastoraat) en de zorg voor de aarde (rentmeesterschap). En dat alles op vrijwillige basis. Ieder naar eigen vermogen en naar eigen inzicht.

Eén van de talloze voorbeelden van hoe kerken bijdragen aan de leefbaarheid hoorde ik laatst in Friesland. De dorpsvereniging had in samenspraak met onder andere de kerk een sneeuwschuiver aangeschaft want, ook al gebeurt het niet vaak, toch sneeuwt het nog wel eens in Nederland. De doorgaande wegen worden dan al snel schoongeveegd zodat de economie kan blijven draaien, maar aan de smallere wegen wordt niets gedaan zodat veel ouderen onmogelijk het huis uit kunnen. Met de gezamenlijke sneeuwschuiver en veel vrijwilligers zorgt men ervoor dat ook de smalle straten toch begaanbaar blijven. De kerk had niet alleen een financiële bijdrage geleverd, maar zorgde (hoe symbolisch) ook altijd voor het zout…

Zo eenvoudig. En dit is nog maar één van de vele voorbeelden. Op allerlei manieren gebeuren er grote en kleine wonderen wanneer mensen worden gekend en aangesproken: ‘Mens, waar ben jij?!’ Wat kun jij doen voor de samenleving, voor het klimaat, voor de ander, voor de aarde? In honderden kerken worden elke zondag die vragen gesteld. Mensen worden uitgenodigd om op eigen wijze, naar eigen vermogen deel te nemen aan de samenleving, de aarde te bewaren en te beheren met als leitmotiv rentmeesterschap.

Ik heb heus wel gestemd, want dat zie ik als mijn plicht, maar er in geloven doe ik allang niet meer. Waar ik wel in geloof is de menselijke maat, in de gesprekken in dat piepkleine keukentje in Huizinge en in al die andere kerken in Nederland, waar de eersten de laatsten zijn en de laatsten de eersten, waar je wordt gekend, waar je wordt bevraagd op wie je bent en waar de eenvoudige oplossingen vaak de beste zijn. Daar heb je geen experts voor nodig, wel wijze mensen. En die wijze mensen zijn overal! Maar je ziet ze niet want ze vinden het volstrekt vanzelfsprekend dat je zorgt voor de ander, voor de ziel en voor de aarde. Dat snapt toch ieder kind?

Jolanda Tuma is dorpskerkambassadeur van de Protestantse Kerk Nederland voor Noord-Nederland.

Optimist Jolanda Tuma: als ongelovige is een kerk ook jouw thuis

De Nederlandse kerken lopen leeg. Inmiddels geeft 51 procent van de Nederlanders aan ‘ongelovig’ te zijn. De rol van de kerk is nog lang niet uitgespeeld, zegt Jolanda Tuma. Zij is dorpskerkenambassadeur van de Protestantse Kerk en schreef voor de rubriek ‘De optimist’, een warm pleidooi.

https://www.nporadio1.nl/radio-eenvandaag/onderwerpen/479341-optimist-jolanda-tuma-als-ongelovige-is-een-kerk-ook-jouw-thuis

Onderhoud en herstel Johannes de Doperkerk

In de periode tussen Pasen en de zomervakantie zullen zoals bekend in en aan onze kerk werkzaamheden worden uitgevoerd. We hebben ervoor gekozen om het herstel van de aardbevingsschade te combineren met het groot onderhoud in het kader van de regeling voor Rijksmonumenten. Het werk zal worden uitgevoerd door Bouwbedrijf Dijkstra de Graaf uit Engwierum, dat gespecialiseerd is in onderhoud en herstel van monumenten en daarvoor ook regelmatig wordt ingeschakeld door de Stichting Oude Groninger Kerken. De bouw-regie is in handen van architectenbureau O.V.T. uit Groningen.

De belangrijkste werkzaamheden in het kader van het groot onderhoud zijn: herstel van metsel- en voegwerk, deels aanhelen/vervangen van de galmborden in de toren, het inkorten van de onderste rij dakpannen rondom en glas- en schilderwerk. Het vernieuwen van de bestrating is inmiddels uitgevoerd, mede dankzij de bijzondere inzet van leden van onze gemeente.

De aardbevingsschade bestaat hoofdzakelijk uit scheuren in het pleisterwerk van de gewelven. Het herstel daarvan is uitermate specialistisch werk, zeker waar het ook de schilderingen betreft.

Om het werk goed te kunnen uitvoeren en het interieur van de kerk te beschermen moeten er nogal wat maatregelen worden genomen. Zo moeten de orgels en de preekstoel worden ingepakt en de banken en vloeren worden afgedekt. Er komen steigers in de kerk en buitenom zal waarschijnlijk een hoogwerker worden gebruikt.

Het werk zal naar schatting tien weken in beslag nemen. De aannemer begint in week 18, dat is op 29 april. Op eerste paasdag kunnen we voor het laatst in de kerk terecht, daarna wijken we uit naar de plaats Melkema. De Stichting Het Groninger Landschap is zo vriendelijk ons de kleine schuur ter beschikking te stellen. Dat is natuurlijk iets totaal anders dan onze mooie kerk, maar we kunnen er met man en macht vast wel een bruikbare en sfeervolle ruimte van maken.

We zijn bezig met het opstellen van een draaiboek voor wat er allemaal gedaan moet worden. Daarover binnenkort meer.

Namens de kerkrentmeesters,

Dick Jalink  

Uit de keuken van het voorgangersteam

Zet tien onderling totaal verschillende en eigengereide mensen bij elkaar en laat ze samenwerken: dat is de situatie van het groepje vaste voorgangers in onze Johannes de Doperkerk in Huizinge. Voordeel daarvan is dat het nooit saai of eentonig wordt. Dat zal in de kerkdiensten ook wel merkbaar zijn: dat ieder van ons zijn/haar eigen stijl van voorgaan heeft en eigen voorkeuren aan de dag legt. Die afwisseling van spijs doet eten, hopen we.

Samenwerken is een sleutelwoord. We zijn gewend om series kerkdiensten te houden rond een bepaald thema. Die thema’s worden in het begin van het nieuwe kalenderjaar vastgelegd voor het jaar daarop. Met andere woorden: de thema’s voor het jaar 2020 zijn kort geleden al gekozen. We hebben een lange lijst van onderwerpen, waar steeds nieuwe bij komen en oude worden afgevoerd.

Sommige thema’s staan al jaren op onze lijst, maar komen nooit aan de beurt.

Voorbeeld: ‘gruwelijke verhalen in  de bijbel’. Steeds weer doemt dat thema op in onze lijst, en steeds weer keuren we het af; het lijkt ons voor kerkgangers niet aantrekkelijk om een aantal zondagen achter elkaar geconfronteerd te worden met verhalen over moord en doodslag, incest en macho-gedrag. De bijbel is geen lief boek, maar er zijn grenzen.

Daaruit blijkt al, hoe subjectief onze keuzes zijn. Hoe kiezen we dan uit de vele mogelijke thema’s? Dat doen we via een eenvoudig systeem: ieder van ons kiest drie thema’s uit de lijst en die krijgen dan een stip. Thema’s die de meeste stippen krijgen worden verdeeld over het kerkelijk jaar en we vullen onze namen in bij de series, die ons aanspreken.

Per serie is één van ons de zgn. ‘voortrekker’. Die neemt de taak op zich -ruim voordat er een nieuwe serie begint- de voorgangers ervan bij elkaar te roepen om samen te overleggen. De voortrekker bereidt het thema enigszins voor, schrijft een algemeen inleidend stukje voor het boekje, dat Roely altijd per serie maakt, en leidt het onderlinge overleg. Zo voorkomen we dat er doublures ontstaan in schriftlezingen en zo bereiden we elke serie samen voor. Altijd bij de betreffende voortrekker thuis en ruim voorzien van koffie/thee en veel koek en chocolade.

In september houden we altijd een studiedag. Een mooie gelegenheid om onderling bij te praten en een van te voren gekozen onderwerp uit te diepen. Vorig jaar was er in augustus voor het eerst een bijeenkomst van de kerkenraad en alle voorgangers samen. Dat was een mooi initiatief van de kerkenraad en het lijkt een goede, nieuwe gewoonte. En in november of december evalueren we onderling het afgelopen kerkelijk jaar, de laatste tijd bij Caroline en Egbert thuis, die dan na afloop zorgen voor een heerlijke maaltijd.

Samenwerken, dat is de rode draad. Ik zei al: we zijn onderling zeer verschillend. Maar kenmerkend voor deze groep voorgangers is, dat we elkaar alle ruimte geven. Je mag jezelf zijn, en we schrijven elkaar de wet niet voor. Natuurlijk zijn er verschillen van inzicht, maar we nemen elkaar niet de maat. Ieder van ons beschouwt het als een groot voorrecht om te mogen voorgaan in Huizinge. Het bezig zijn met een bijbelfragment, de studie die dat met zich meebrengt: het voedt ons eigen geestelijk leven, het verrijkt ons daar onderling van gedachten over te wisselen. En wij voelen ons gezegend met mensen als Kees Steketee en Jan Smid, voor wie niets te gek is en die een enorm belangrijke rol spelen in de liturgie. Eigenlijk is iedere kerkdienst een dienst ‘met twee heren’: de één staat op de kansel, maar de ander zit op het orgel. En zo willen we dat graag houden!

Anja Diesemer