Kan de natuur ons troosten?

KAN DE NATUUR  ONS TROOSTEN?
En zo ja, hoe dan?

Barbara de Beaufort en Aaldrik Pot schreven elkaar in 2017 een jaar lang brieven over wat zij ieder afzonderlijk  opmerkten in de natuur in hun omgeving. Gaandeweg  gingen deze waarnemingen haast als vanzelf over in levensvragen. Bovenstaande vraag was één daarvan. Tijdens een bijeenkomst op donderdag 19 april in ’t Ol Schoultje nam Barbara ons mee op haar zoektocht naar een antwoord op deze vraag.

Ze wist eigenlijk niet goed waaraan ze begon, toen Aaldrik haar voorstelde een natuurdagboek bij te houden en deze aan elkaar toe te sturen, vertelt Barbara. Aaldrik vanaf de zandgrond in Norg en Barbara vanaf de klei nabij Zandeweer.  Het idee was deze briefwisseling uit te geven in de vorm van een boek.  Maar het werkte voor haar fascinerend, omdat ze vanaf dat moment veel gerichter om zich heen ging kijken dan voorheen.  Wat zie ik? En wat roept dat op aan herinneringen en gevoelens?   Doe het zelf ook maar eens, tipt  Barbara de aanwezigen. Schrijf elkaar korte stukjes over wat je ziet in de natuur. Buiten is immers overal.  Je zult zien dat het je veel oplevert.

Gaandeweg ontstonden in de briefwisseling allerlei patronen, thema’s en lijnen.  Onder andere over dieren, seizoenen en ervaringen.  Was het in het begin vooral een aftastend schrijven, in de loop van het jaar gingen Barbara en Aaldrik steeds meer in elkaars brieven herkennen.

De titel van het boek ‘De onsterfelijke nachtegalen’ is ontleend aan een gedicht van J.C. Bloem. ‘Ik heb van ’t leven vrijwel niets verwacht / ’t Geluk is nu eenmaal niet te achterhalen /Wat geeft het? / In de koude voorjaarsnacht / zingen de onsterfelijke nachtegalen.’  In het boek lees je over de vraagtekens van de schrijvers bij deze titel.  Er komen immers weinig nachtegaalwaarnemingen in voor en Barbara vroeg zich dan ook af of het boek misschien ook zou gaan over de barre troost van de natuur, over geluk en verlies.

De vraag die vervolgens opkwam was of de natuur ons kan troosten en wat is het dan in de natuur dat ons troost?  Alles om ons heen – dieren, planten,  inclusief wij zelf – is vergankelijk, maar toch kan het leven niet stoppen. Voelen wij ons eenzaam omdat we ons bewust zijn van onze sterfelijkheid? Of is het een troost dat het leven ondanks alles altijd doorgaat? Alhoewel sommigen in de natuur ook eenzaamheid beleven, delen veel mensen die ervaring. Toch is het moeilijk om een eenduidig antwoord te geven. De natuur kan een gevoel van veiligheid bieden. Als je buiten bent , kun je je deel voelen van een geheel, dat groter is dan jij zelf.  Wie in staat is om zich daaraan over te geven, kan bevrijding ervaren, een hernieuwde verzoening met het leven. Barbara pleit voor alles wat het herstel  van die verbinding tussen mens en natuur bevordert.
Janny Steenstra

Aaldrik Pot en Barbara de Beaufort
De onsterfelijke nachtegalen
natuurdagboek

De Kleine Uil. 223 blz. € 18,50.

[fotobijschrift]
Tijdens de bijeenkomst kon men gekochte boeken laten signeren